قدرتمندترین بازیگران؟!
به گزارش صدای ایران،نصرالله تاجیک دیپلمات سابق نوشت:
دایره مقاومت حزبالله لبنان در سالهای اخیر از مرزهای کشور لبنان
فراتر رفته است؛ اگر این گروه تا چند سال پیش برای دفاع از تمامیت ارضی در
برابر زیادهخواهیهای رژیم صهیونیستی مشغول حراست از مرزهای لبنان بود،
امروز در میدان جنگ عراق، سوریه و یمن با تروریستها مبارزه میکند؛
مبارزاتی که نگاه قدرتهای منطقهای و بینالمللی را نسبت به محور مقاومت
تغییر داده است. تا جایی که نشریه «فارن پالیسی» در مقالهای مدعی شد
احتمال دارد آمریکا تحریمهای موجود علیه حزبالله را تعدیل کند. «آسمان
آبی» در این راستا با نصرت الله تاجیک، کارشناس مسائل خاورمیانه، گفتوگو
کرده است.
این تحلیلگر روابط بینالملل تغییر سیاست واشنگتن را در برابر
جریان مقاومت امری ناممکن توصیف میکند؛ با این حال، بر این باور است
ایالات متحده چارهای جز بازتعریف نقش حزبالله در دکترین سیاست خارجیاش
ندارد. به عقیده این کارشناس، مبارزات حزبالله علیه تروریسم میتواند به
استقرار صلح و امنیت در منطقه کمک کند.
آمریکا در برابر نقش جدید حزبالله لبنان در منطقه و مبارزه این گروه با تروریسم چه سیاستی در پیش میگیرد؟
مسئله
تعدیل سختگیریهای آمریکا در برابر حزبالله لبنان، پس از آنکه این گروه
نقش مؤثری در مبارزه با تروریسم در منطقه ایفا میکند، تقریبا غیرممکن به
نظر میرسد. ایالات متحده زمانی که در ترسیم سیاستهای خارجیاش صاحب
حداقل عقلانیت بود، حزبالله را در فهرست گروههای تروریستی قرار داد.
درحالیکه این گروه براساس حقوق بینالملل، به شکلی مشروع از تمامیت
ارضیاش دفاع میکند. از این رو، قراردادن نام حزبالله در فهرست گروههای
تروریستی موجی از بدبینی را نسبت به سیاستهای خارجی باراک اوباما بهوجود
آورد. بنابراین، تعدیل نگاه آمریکا نسبت به موضوع مقاومت، آن هم در دوران
ریاست دونالد ترامپ، تا حدی ناممکن به نظر میرسد. نشریههایی مانند «فارن
پالیسی» نیز که احتمال این مسئله را مطرح کردهاند، معمولا در مطالب خود
تئوریپردازی و سناریوهای موجود را بررسی میکنند و الزاما این مطالب
نشاندهنده سیاستهای کلی دولتها نیست؛ با این حال، آمریکا باید براساس
واقعیت موجود میدانی، نهتنها حزبالله را از فهرست گروههای تروریستی خارج
کند که باید آن را بهعنوان گروهی که میتواند به صلح و ثبات منطقه کمک
کند، بهرسمیت بشناسد.
حزبالله لبنان از دیرباز با رژیم صهیونیستی
مبارزه میکرد. به نظر شما چرا در این برهه زمانی نیروهای مقاومت در تقابل
با تروریستها دست به عملیات فرامرزی زدهاند.
حضور داعش در سوریه و
عراق برای لبنان تهدید بزرگی است. هدف تروریستهایی مانند داعش و
جبههالنصره، پس از سوریه، بیتردید لبنان است. تصمیم حزبالله را برای
مبارزه با تروریسم میتوان در دو فرضیه تحلیل کرد: اول، استفاده از تئوری
جنگ پیشگیرانه و دوم، اقدامی برای حراست از منافع ملی که در سوریه برای خود
ترسیم کردهاند.
ورود حزبالله به میدان مبارزه با تروریسم در
منطقه چقدر با سیاستهای کلی این گروه همخوانی دارد؟ اساسا پیش از ورود،
چنین احتمالی مطرح بود؟
سوریه و لبنان از منظر ژئوپلیتیک
موقعیت حساسی دارند؛ بنابراین، ورود حزبالله به این صحنه هرگز
تعجببرانگیز نیست. حزبالله نیروی قوی سیاسی، نظامی و فرهنگی است. این
گروه در لبنان مشروعیت، محبوبیت و مقبولیت عمومی دارد و در شرایط کنونی، در
راستای حراست از منافع ملیاش و نیز ارزشهایی که به آن باور دارد در خاک
سوریه میجنگد.
حمایت و همکاریهای مشترک ایران با حزبالله چقدر نقش جدید حزبالله را در منطقه مستحکم کرده است؟
یکی
از نقشهای جمهوری اسلامی ایران در خاورمیانه و منطقه، تلاش برای ایجاد
توازن ژئوپلیتیکی و استقرار صلح و ثبات پایدار است. از سویی سیاستهای غلط
آمریکا و حمایت این کشور از همپیمانان عربی موجب شده توازن در منطقه برهم
خورد و تفرقههای مذهبی در خاورمیانه تقویت شود. ایران، در کنار حزبالله
لبنان، میکوشد در کشوری چون لبنان این نظم ازدسترفته و تغییر چهره
ژئوپلیتیکی را اصلاح کند.
نقش سیاستهای دولت آمریکا را در افزایش هرجومرج منطقه چه میدانید؟
باید
توجه داشت نسخه «این رئیسجمهوری باید برود یا دیگری باید بماند»، از
فراسوی مرزهای یک کشور و خارج از تصمیم مردم آن، نسخهای تاریخگذشته است.
این نسخه در صحنه روابط بینالملل مسموع و قابلاجرا نیست؛ اما آمریکا و
همپیمانانی چون عربستانسعودی همچنان بر اجرای چنین استراتژیهایی اصرار
دارند. نتیجه شرایط بغرنجی است که در سالهای اخیر شاهد آن هستیم.
در
ماههای گذشته رفتارهایی از عربستان مشاهده شده که در محافل کارشناسی از
آن بهعنوان تمایل ریاض برای نزدیکی به تهران تعبیر شده است. در صورت بهبود
روابط دو کشور، این بهبودی چه تاثیری بر عملکرد حزبالله در همکاری با
ایران خواهد داشت؟
مسئله ایران و عربستان از موضوعات پیچیده
منطقهای است. آنچه به ایران مربوط است لزوم پیگیری وقایع در عربستان است.
ایران باید هوشیارانه وقایع را دنبال کند. تهران و ریاض، علاوه بر موضوعات
منطقهای، درباره مسائلی چون حج، قیمت نفت و روابط دوجانبه نیز با یکدیگر
ارتباط و همکاری دارند؛ ازاینرو، ایران باید موضوعات را از یکدیگر تفکیک و
هر یک را بهطور مجزا دنبال کند. مهمترین ویژگی سیاست خارجی عربستان
دامنزدن به سیاستهای طایفهای است؛ اگرچه لبنان در داخل کشور روابط خوبی
با گروههای سنی دارد، از منظر رهبران ریاض، این گروه در کنار کشور شیعه
غیرعربیای چون ایران قرار گرفته و این موضوع بهخودیخود تهدیدی برای
کشورهای عربی سنی محسوب میشود.
دیگر کشوری که از همکاریهای مشترک
ایران و حزبالله خشنود نیست ترکیه است. اگرچه این کشور درباره بحران سوریه
با ایران و روسیه همکاری دارد، سیاستهای دوگانهای را در پیش گرفته است.
از همین رو، با شکست تروریستها در کشورهایی چون عراق و سوریه، امکان تقابل
عربستان و همپیمانانش با حزبالله و جنگ غیرمستقیم با ایران وجود دارد.
منبع: روزنامه آسمان آبی چهارشنبه ۸.۶.۹۶ صفحه ۱۳ با عنوان “مقاومت” در پی توازن