سوئیفت چیست؟
تاریخچه سوئیفت
بعد از خاتمه جنگ جهانی دوم، به ویژه در اواخر دهه ۱۹۵۰، تجارت جهانی به سرعت شروع به رشد و شکوفایی کرد. در اوایل دهه ۱۹۶۰ نمایندگان بانک های بزرگ اروپایی وآمریکایی تصمیم گرفتند تا با اتخاذ روش نوینی تبادل پیامهای بین بانکی را به نحوی طرحریزی کنند که اتوماسیون سیستم بانکی بینالمللی را به همراه داشته باشد. نهایت در ماه مه ۱۹۷۳ سوییفت با عضویت ۲۳۹ بانک از ۱۵ کشور در نزدیکی بروکسل پایتخت کشور بلژیک تأسیس شد. چهار سال طول کشید تا مراحل قانونی تأسیس سوئیفت، خرید تجهیزات و نصب و راهاندازی انجام بگیرد. در نهایت سوئیفت در سال ۱۹۷۷ با عضویت ۵۱۸ بانک از ۲۲ کشور با ارسال پنج هزار پیام در اولین روز راهاندازی شد.
مزایای سوئیفت
رشد چشمگیر سوئیفت مرهون دارا بودن مزایای فراوان این سیستم برای بهرهگیران است که مهمترین آنها به شرح زیر می باشد:
استاندارد
قابلیت اطمینان
امنیت
سرعت
کاهش هزینه ها
قابلیت دستیابی
تسویه سریع و هم زمان حسابها
مزایای استاندارد بودن عبارتند از:
جلوگیری از سلیقهای عمل کردن افراد در تنظیم متون پیامهای بانکی
شناسایی سریع پیامها
جلوگیری از اتلاف وقت در تنظیم متن پیامهای بانکی
سرعت بخشیدن به تنظیم متن پیامهای بانکی
قابلیت اطمینان
طراحی سیستم سوئیفت به نحوی بوده که درصد اشتباه در آن بسیار اندک است.
در صورتی که مشخصه پیام بهطور صحیح و مطابق با استانداردها تنظیم نشود، سیستم از قبول آن خودداری میکند. سوئیفت ادعا میکند که در حدود ۹۹/۹۹ درصد قابل اطمینان است. علت وجودی این ادعا مفقود نشدن حتی یک پیام سوئیفتی از اول تأسیس در این شبکه است.
امنیت
پیامهای مبادله شده به صورت خودکار رمز گذاری میشوند.
متن پیامها تا رسیدن به مقصد پراکنده و نامفهوم است و دسترسی به پیامها توسط افراد غیرمجاز میسر نیست.
سرعت
سرعت انتقال پیام در سیستم سوییفت بسیار بالا است.
ارسال پیام چند ثانیه بیشتر طول نمیکشد و به محض ارسال آن از طریق شبکه سوئیفت توسط آخرین امضای مجاز، بلافاصله پیام تحویل سوئیفت میشود.
هزینه مخابره پیام
هزینه مخابره پیام از طریق سیستم سوئیفت در مقایسه با سایر سیستمها کمتر است و به صورت کاراکتری مورد محاسبه قرار میگیرد.
هر چه تعداد پیام ارسالی استفاده کنندگان بیشتر شود، هزینه هر پیام ارزانتر میشود.
کارمزد اجرای یک پیام سوئیفتی با توجه به این که نیاز به نیروی انسانی ندارد و توسط رایانه خوانده و اجرا میشود، بین یک دوم تا یک سوم کارمزد اجرای یک پیام تلکسی که نیروی انسانی باید آن را اجرا کند، می باشد.
قابلیت دستیابی
سیستم سوئیفت به صورت شبانهروزی و بدون تعطیلی خدمات ارایه میدهد.
در هر زمان و مقطعی تنظیم پیام و ارسال آن برای کارگزار امکانپذیر است.
به طور کلی سوئیفت در کلیه ۳۶۵ روز سال و کلیه ۲۴ ساعت شبانهروز قابل دسترسی و مبادله پیام امکانپذیر است.
سازمان سوئیفت
سوئیفت یک مؤسسه تعاونی یا به عبارتی دیگر یک مؤسسه غیرانتفاعی است که به بانکهای عضو تعلق دارد.
از طرف اعضا با پرداخت حق عضویت و هزینه تعداد پیام ارسالی تأمین مالی میشود و مدیریت آن هم به عهده اعضا است.اعضای ۲۵ نفره هیأت مدیره سوئیفت را بانکهای عضو انتخاب میکنند.
انواع پیامهای مالی سوئیفتی
پیامهای گروه یک: دستور پرداخت ها و چک ها
پیامهای گروه دو: نقل و انتقال بین بانکی
پیامهای گروه سه: معاملات ارزی
پیامهای گروه چهار: وصولیها
پیامهای گروه پنج: بورس و اوراق بهادار
پیامهای گروه شش: فلزات گرانبها و سندیکاها
پیامهای گروه هفت: اعتبار اسنادی، ضمانتنامه
پیامهای گروه هشت: چک های مسافری
پیامهای گروه نه: صورتحساب ها و مدیریت وجوه
عضویت بانک های ایرانی در سوئیفت
سال ۱۳۶۴: کارشناسان بانک مرکزی بررسیهای اولیه را برای عضویت بانکهای ایرانی در سوئیفت انجام دادند، ولی با توجه به وقوع جنگ تحمیلی و اولویتهای اساسیتر به تعویق افتاد.
سال ۱۳۶۹: بانک مرکزی هیأتی را مأمور هماهنگی با بانکهای تجاری به منظور عضویت در سوئیفت کرد.
سال ۱۳۷۰: پس از هماهنگیهای لازم با بانکهای تجاری تقاضای عضویت سیستم بانکی ایران توسط بانک مرکزی به سوئیفت ارایه شد.
سال ۱۳۷۱: پس از ارایه سه پیش شرط عضویت به سوئیفت، عضویت بانک مرکزی به همراه پنج بانک تجاری صادرات، ملی، تجارت، ملت و سپه در آذرماه پذیرفته شد.
سال ۱۳۷۲: بانک ملی ایران پس از راهاندازی سایت، خرید تجهیزات نرمافزاری و سختافزاری و نصب آنها، در چهاردهم آذرماه به شبکه سوئیفت ملحق گردید.
