تلاش آمریکا برای جلب حمایت اروپا در تحریم ایران
تیرهایی که به سقف خورد
در راستای تحقق این استراتژی، هیاتهای اقتصادی و سیاسی امریکایی با سفر به بیش از ۲۰ کشور تلاش کردند ارتباطهای اقتصادی ایران را هدف قرار بدهند و شعار به صفر رساندن فروش نفت این کشور را مطرح کردند. شعاری که چندماه بعد تحت تاثیر نوسان قیمت در بازار جهانی نفت جای خود را به اعطای معافیت به ۸ کشور خریدار نفت ایران داد. ترامپ در نخستین روزهای ماه مه از برجام خارج شد و همزمان تیمهای متفاوت در وزارت خارجه و خزانهداری این کشور تهیه لیست تحریمی ایران را آغاز کردند. به گواه کارشناسان ایرانی، تیم ترامپ تمام تلاش خود را برای شناسایی کانالهایی که ایران احتمالا میتواند برای عبور از تحریمها از آنها استفاده کند به کار گرفت و برهمین اساس زمانی که در ماه نوامبر تحریمهای هستهای ایران به شمول تحریمهای نفتی و بانکی بازگشتند همزمان دامنه تحریمهای غیرهستهای موجود هم وسیعتر از پیش شد.
وضع تحریم اقتصادی بر ایران به تنهایی رویای تیم ترامپ درباره ایران را محقق نمیکرد. مشاوران اقتصادی رییسجمهور امریکا نیز بارها به وی هشدار دادند که تحریمهای یکجانبه امریکا بدون همراهی اقتصادی اروپا به علاوه چین و روسیه نمیتواند منجر به پای میز مذاکره نشستن دوباره ایران شود. در نگاه اروپا برجام توافقی بود که از حیث امنیتی برای اروپا حائز اهمیت بود و دقیقا به همین دلیل اروپاییها ترجیح دادند با حفظ فاصله از متحد سنتی دیرین خود کنار ایران بایستند. در چنین شرایطی تنها راه برای واشنگتن این بود که ایران را به تهدیدی امنیتی برای اروپا تبدیل کند.در نتیجه درست در روزهایی که اروپا و ایران مشغول تبیین جزییات ساز و کار مالی ویژه موسوم به SPV بودند، مساله تلاش دیپلمات ایرانی فعال در وین برای بمبگذاری در نشست منافقین در پاریس و پس از آن دستگیری یک ایرانی به اتهام تلاش برای عملیات خرابکارانه در دانمکارک مطرح شد. با فضاسازیهای رسانهای که امریکا و اسراییل انجام دادند این مساله منجر به ترمزی در تلاشهای بیوقفه اروپا برای حفظ و بهبود رابطه اقتصادی با ایران شد. به عنوان نمونه ایران و فرانسه در نتیجه همین روند تا این لحظه سفرای خود را به تهران و پاریس بازنگرداندهاند. هرچند که به نظر میرسد با پیشنهاد ایران برای همکاری همهجانبه امنیتی و اطلاعاتی با اروپا برای روشن شدن ابعاد این پرونده، تهران و بروکسل درحال عبور از این پیچ و خم جدید در رابطه هم هستند اما نمیتوان تاثیر این توطئه بر روابط دوجانبه در روزهای حیاتی نیاز برجام را نادیده گرفت.
تلاش برای کمرنگ کردن جنایت سعودی
همراهی نسبی سه کشور اروپایی با واشنگتن
گفته میشود که فرانسه و بریتانیا دو کشوری هستند که درخواست بحث درباره موضوع موشکی ایران در جلسه شورای امنیت روز گذشته را مطرح کردهاند. علاوه بر این دو کشور اروپایی، آلمان نیز آزمایش موشکی اخیر ایران را محکوم کرده است. تروئیکای اروپایی میگویند که ایران با آزمایش موشک میان برد با توانایی حمل کلاهک هستهای قطعنامه ۲۲۳۱ را نقض کرده در حالی که ایران میگوید در قطعنامه فوق از تهران خواسته شده و فعل دستوری برای ممنوع کردن این قبیل آزمایشها در کار نیست.
برایان هوک و تکذیب گذشته
یکی دیگر از ادعاهایی که از سوی برایان هوک مطرح شده زیر سوال بردن ماهیت دفاعی برنامه هستهای ایران است. برایان هوک در اظهاراتی تکراری با طرح ادعای فعالیتهای مخرب منطقهای ایران گفت: در حقیقت نگرانیهای امنیتی ایران ساخته و پرداخته نظام این کشور است. اقدام ایران در تداوم آزمایش و اشاعه موشکهای بالستیک نشان میدهد توافق هستهای ایران بر خلاف آنچه امید میرفت، موجب تعدیل و اصلاح رفتار ایران نشده است. مستثنی کردن پرونده موشکها از توافق هستهای ایران یک اشتباه بود و این یکی از دلایل اصلی خروج ایالات متحده از این توافق به شمار میرود.
برایان هوک در حالی ادعای عدم تغییر رفتار ایران را مطرح کرده است که رییسجمهور امریکا در چندماه گذشته در اظهاراتی کاملا متناقض با هوک ادعا کرده بود که رفتار ایران در منطقه در نتیجه سختگیریهای امریکا تغییر کرده است.
تمنای تحریمی امریکا از اروپا
هوک در ادامه تاکید کرد که امریکا قصد دارد کشورهای اروپایی را متقاعد سازد که برنامههستهای ایران ماهیت دفاعی ندارد. وی در پاسخ به سوالی درباره اینکه چرا اروپا در برابر همراهی با شما علیه ایران مقاومت میکند، با رد پیش فرض این پرسش گفت: ما با تروئیکای اروپایی در خصوص یک مساله اختلاف نظر داریم و آن مساله بر سر توافق هستهای ایران است. ما در ارزیابی تهدیدات مشابه عقاید یکسان و مشابهی داریم.
وی همچنین ابراز امیدواری کرد که در این دور از نشست هیات امریکایی با همتاهای اروپایی در بروکسل، دو طرف به سمت دستیابی به لیستی بروند که در آن افراد و نهادهایی که برنامه موشکی ایران را تسهیل میکنند، مورد تحریم قرار بگیرند. ایالات متحده علیه تعدادی از این افراد و نهادها که از برنامه موشکی ایران حمایت میکنند تحریمهایی وضع کرده است و ما فکر میکنیم در صورتی که کشورهای بیشتری بتوانند در این تلاش به ما ملحق شوند، این تحریمها موثرتر واقع خواهند شد.
برایان هوک در بخش دیگری از اظهاراتش کانال ویژه پرداخت مالی به ایران موسوم به اس پی وی را چیزی شبیه سرزمین رویاها خواند و ادعا کرد که تاکنون درخواستی از سوی هیچ یک از شرکتهای بزرگ و مطرح برای استفاده از این کانال صورت نگرفته است. این ادعای هوک در حالی مطرح شد که اروپا هنوز جزییات اجرایی شدن این ساز و کار مالی را مشخص نکرده و برخی از منابع میگویند احتمالا یا آلمان یا فرانسه میزبانی این کانال را برعهده خواهند گرفت.
برایان هوک و مایک پمپئو در حالی دور جدیدی از رایزنیها با مقامهای اروپایی برای اجرایی کردن سیاست فشار حداکثری بر تهران را دنبال میکنند که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم اسراییل پس از دیدار با پمپو در بروکسل از واکنش امریکا در قبال آزمایش موشکی اخیر ایران قدردانی کرد. در تحولی جداگانه دفتر بنیامین نتانیاهو در بیانیهای با مطرح کردن ادعایی عجیب، تفاوفق هستهای ایران را عامل و مقصر حفر شدن تونلهای حزبالله لبنان دانست. در این بیانیه ادعا شده تونلهای مرزی حزبالله، اثبات دیگری از ستیزهجویی ایران است که میتواند با میلیاردها دلاری که از طریق توافق هستهای به دست آورده حزبالله را تامین مالی کند.