نقش آیت الله در ۸ سال دفاع مقدس

به گزارش صدای ایران از آرمان ملی، آیت‌ا… هاشمی رفسنجانی در گفتار خود درباره دوران دفاع مقدس اظهارکرده است: دشمن با ابزار و رسانه‌های نیرومند خارجی و با استفاده از شرارت‌ها و جنایات جنگی و نفوذ در مراکز تصمیم‌گیری بین‌المللی، بسیاری از اهرم‌های سیاسی را به نفع خود و حمله علیه ما به‌کار می‌گرفت. رئیس‌جمهوری ایران در دوره‌های پنجم و ششم درخصوص چگونگی و چرایی جنگ تحمیلی رژیم عراق علیه جمهوری اسلامی ایران گفته است: من با همان شرایط، با هر هزینه و بهایی آماده اتخاذ تصمیم‌های بزرگ که به صلاح می‌دیدم، بودم و عمل هم می‌کردم. آخرین آنها تلاش برای ختم جنگ و پذیرش قطعنامه بود که با روشن شدن عدم امکان ادامه جنگ و خطرهای بزرگ آن از قبیل تکرار فاجعه حلبچه در شهرهای بزرگ ایران و کمبودهای کمرشکن که بخشی از آنها در نامه معروف آقای محسن رضایی آمده و اخیراً منتشر گردیده، به آن رسیده بودم. در این مورد سران قوا و حاج احمدآقا جلسه مهم و سرنوشت‌سازی با امام داشتیم که با بیان استدلال‌ها و قانع شدن امام، تصمیم حیات‌بخش ایشان کار را تمام کرد و در عین نگرانی از عکس‌العمل بعضی از رزمندگان و ایثارگران، با تدبیر امام به‌خوبی اجرا شد و شاید به خاطر گنجاندن نظرات ما در قطعنامه بود. متجاوز شناخته شدن صدامیان و استحقاق ایران در دریافت خسارت و تعیین حداقل خسارت به مبلغ صد میلیارد دلار از سوی کارشناسان بین‌المللی که بخشی از آثار آن در گیجی صدام پس از آتش‌بس و تجاوز به کویت برای دریافت لقمه آسان و لذیذ پس از عجز از بلعیدن لقمه بزرگ شکست ایران و مبتلا شدن به عواقب جنایات بشری که منجر به ضعف و سپس خفت و سرنگونی در سال‌های بعد گردید. آیت‌ا… رفسنجانی در خصوص پایان نیافتن جنگ بعد فتح خرمشهر می‌گوید: و آن ربّک باالمرصاد، و اینکه بعضی از افراد مغرض و یا نادان در تحلیل‌های خود مرا در ادامه جنگ بعد از فتح خرمشهر مقصر معرفی می‌کنند، با اینکه در آن زمان فرمانده جنگ نبودم، ولی در ختم موفق جنگ و هدایت کارهای بعد از آن در بیان خدمات دم فرو می‌بندند.

نقش هاشمی در جنگ‌ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی
آیت‌ا… هاشمی در پاسخ به این سوال مبنی براینکه صرف نظر از اعم بودن جنبه‌های ایمانی و انقلابی دفاع در متفرعات، چقدر جنگ تحمیلی جنگ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بود، اظهار داشته است: در اکثر جنگ‌ها، اقتصاد، سیاست، فرهنگ و… نقش عمده‌ای دارند و گاهی سرنوشت‌ساز. می‌بینید دشمن وقتی در جبهه منهزم می‌شود، برای خشکاندن منابع اقتصادی متوسل به جنگ اقتصادی می‌شود که عمدتاً در نفت بود و جنگ با کشتی‌های تجاری تبلور مهم آن سیاست است. عوامل فرهنگی از جهتی در جهت قدرت ایران بود، چون دفاع از حق، خاک، میهن و اسلام مهم‌ترین راهکار تقویت جبهه حق و بالا بردن روحیه‌ها و تقویت انگیزه‌ها و آمادگی برای ایثار، شهادت، صبر و بردباری است و نیز عامل تصفیه انسان‌ها و ساختن جامعه‌ای آرمانی، پاک و مقاوم. البته در آن رهگذر بخشی از عوامل سیاسی هم در جبهه حق مثبت عمل می‌کرد و وحدت و تفوق مطمئنی را ببار می‌آورد.

برنامه‌ها در شرایط غیرقابل پیش‌بینی جنگ
آیت‌ا… هاشمی درباره راهکارهای عملی کردن برنامه‌ها در شرایط غیرقابل پیش‌بینی جنگ و کاهش ریسک‌پذیری در ابعاد مختلف گفته است: این، مشکل همه کشورهای درگیر در جنگ است و حاکمیت وضع فوق‌العاده و اجازه تصمیم‌های فراقانونی و فوری لازمه این وضع است. یکی از آثار این وضع راکد ماندن برنامه پنجساله اول در مجلس است که با استدلال‌های خوبی آن را مسکوت گذاشتیم و پس از پذیرفتن قطعنامه، مجلس مجال بررسی و اصلاح پیش‌نویس را پیدا کرد و به تصویب رساند که مبنای سازندگی در کابینه من شد. حتی بودجه‌های سالانه هم تحت تاثیر جنگ از حیث منابع و هزینه‌ها درست اجرا نمی‌شد.

شکست‌های دشمن
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه ما چقدر از مهارت اساسی صبر برای منافع بلندمدت برخوردار بودیم و در بحران‌ها توانستیم آرامش خود را حفظ کنیم؟ اظهار کرده است: به‌خاطر ایمان و وفاداری مردم و رزمندگان و استحکام فکری مسئولان و رهبری‌های موثر امام(ره)، وضع ما در این میدان بد نبود، زیرا: اولاً؛ چون در راه خدا و برای دفاع از حق می‌جنگیدیم، پاداش موعود الهی مدنظر بود که آنهم درازمدت و گاهی در آخرت است.

حفظ شرایط جنگ پر هزینه مشکل بود
آیت‌ا… هاشمی رفسنجانی در پاسخ به اینکه حفظ چه شرایطی در جنگ پرهزینه، مشکل و بی‌نتیجه بود اظهار می‌کند: در چند مقطع گرفتار چنین وضعی بودیم. یک؛ در شروع تجاوز عراق که دشمن در پنج استان کشور پیشروی کرده بود و شرایط ما برای جنگ وسیع مناسب نبود، جز اقدامات ضربه ایذایی و زمینگیر کردن دشمن به منظور رسیدن به آمادگی دفاع موثر زمینی، کاری نمی‌توانستیم انجام دهیم. دو؛ بعد از عملیات والفجر مقدماتی و حتی پس از عملیات نیمه تمام خیبر و ناموفق بدر که لازم بود برای رفتن در خاک دشمن منتظر تهیه امکانات و طرح‌هایی قابل اطمینان باشیم، در آن مقطع دشمن با کمک و هدایت استکبار به اقدامات ایذایی زیادی دست می‌زد و جنگ روانی شدید بود و ایران را جنگ طلب و دشمن متجاوز را صلح‌خواه معرفی می‌کردند. صبر زیادی کردیم که برای عملیات سرنوشت‌ساز آماده شویم. چندماه آخر جنگ که دشمن تحت تاثیر عوامل قابل نقد و بررسی برای بیرون آمدن نیروهای ما از نقاط تصرف شده، عملیات نسبتاً موفقی داشت، در آن شرایط تصمیم برای ادامه جنگ یا پذیرفتن قطعنامه مشکل بود و شایسته انتظار برای شرایط مناسب و خصوصاً با شرکت عملی آمریکا در جنگ به نفع دشمن و نیاز ما به تجدید سازمان رزم. البته ناگزیرترین کاری که در جنگ مخصوصاً در سال‌های آخر باوجود میل باطنی خود انجام می‌دادیم، بمباران‌ها و موشک‌باران‌های مقابله به مثل و با اهداف بازدارندگی دشمن بود. اگرچه ۲۴ ساعت قبل برخلاف موازین نظامی، به مردم مراکز هدف اعلام می‌کردیم و ازمردم می‌خواستیم که آن مناطق را ترک کنند، ولی واقعاً ناراحت بودیم.

نقاط کور و گره‌های باز نشده تا پایان جنگ
ریاست فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره نقاط کور و گره‌های باز نشده تا پایان جنگ تحمیلی در حوزه‌ها و شرایط مختلف و آنچه بیش از سعی و امکانات و اختیار ما بود اظهار داشته است: ۱- محدودیت منابع مالی برای تأمین نیازهای ضروری جنگ و اداره کشور ۲- محدودیت منابع تأمین نیازهای سـلاح و مهمات و تجهیزات حتی در صورت وجود پول۳- تحریم عملی تحمیل شده در بسیاری از بخش‌ها ۴- نفوذ دشمنان در مراکز بین‌المللی ۵- ضعف ابزار اطلاع‌رسانی ما و وسعت ابزار تبلیغات دشمنان ۶- ضعف اطلاعات ما و در خدمت عراق بودن سازمان‌های اطلاعاتی دشمنان ۷- محدودیت اخلاقی، انسانی و دینی ما در به‌کارگیری شیوه غیراخلاقی در جنگ و دست باز دشمن در استفاده از هر راهکار ممکن، ولو ارتکاب جنایات جنگی ۸- اشکالات در سازمان رزم ما به‌خاطر تعدد نهادهای مسئول جنگ و عدم امکان جراحی سازمانی در زمان جنگ ولی نقاط قوتی که در جواب‌های سابق ذکر شده تا حدودی این محدودیت‌ها و گره‌های کور را جبران می‌کرد و عملاً دست ما در پیشبرد دوران دفاع بازتر از دست دشمنان بود و دشمن بیش از ما تحت فشار قرار داشت.