مرکز مطالعات‌اقتصادی آمریکا: تهران سخت‌ترین شهر جهان برای خانه‌دار شدن

افزایش قیمت مسکن و کاهش درآمد واقعی مردم در ایران در سال‌های اخیر بارها مطرح شده است. به‌طوری که گفته می‌شود تهران نه‌تنها بین کل شهرهای ایران بلکه در مقایسه با کشورهای دارای سوابق بحران مسکن، رتبه اول گرانی ملک‌مسکونی را در اختیار دارد. در حال حاضر میانگین قیمت آپارتمان در پایتخت ایران از میانگین قیمت آپارتمان در آمریکا هم گران‌تر است. این در حالی است که قیمت املاک آمریکا به مراتب بیشتر از سایر کشورها برآورد می‌شود.

در همین حال اخیرا آماری توسط «مرکز مطالعات اقتصادی آمریکا» ارائه شده، که تایید‌کننده این مساله است که تهرانی‌ها باید سال‌های بیشتری را منتظر خانه‌دار شدن بمانند.

این گزارش حاکی است تهرانی‌ها از نظر توان مالی در خرید مسکن درمیان شهرهای بزرگ دنیا، تنها نسبت به ساکنان پایتخت غنا و گینه‌نو پاپوا وضعیت بهتری دارند، چراکه نسبت هزینه وام‌ها به دستمزد خانوار در پایتخت ایران بالغ بر ۵۵۶ درصد است.

برای روشن شدن جزئیات گزارش مرکز مطالعات اقتصادی آمریکا ابتدا باید فرضیات آن معرفی شود؛ اول اینکه فرض می‌شود قیمت مسکن، قیمت یک آپارتمان ۹۰ متری است که در مرکز شهر واقع شده است. دوم اینکه فرض می‌شود وام برای خرید این آپارتمان با نرخ بهره رسمی کشور پرداخت می‌شود و این وام باید طی ۲۰ سال باز پرداخت شود. مبلغ وام معادل ۹۰ درصد قیمت مسکن در نظر گرفته شده است.

با این فرض‌ها، در نیمه اول سال ۲۰۱۴ میلادی هر خانوار تهرانی برای خرید آپارتمانی ۹۰ متری در مرکزشهر با وام بانکی، باید ماهانه معادل ۵۵۶ درصد دستمزد خود را به‌عنوان اقساط وام رهنی بپردازد. براساس این گزارش، قیمت یک آپارتمان ۹۰ متری درمرکز شهر تهران ۱۱/ ۲۵ برابر متوسط دستمزد مردم اعلام شده و شاخص امکان مالی برای خرید مسکن در ایران برابر با ۱۸/۰ بود. شاخص امکان مالی برای خرید مسکن در دنیا شاخصی بین صفر تا ۱۴ است و هر چه عدد به صفر نزدیک‌تر باشد به این معناست که مردم کمتر توان مالی لازم را برای خرید ملک دارند.

البته در سال ۲۰۱۰ میلادی شاخص اقساط ماهانه وام رهنی به دستمزد خانوارها برابر با ۳۶/ ۱۵۲ بوده است و شاخص امکان مالی خرید مسکن در تهران برابر با ۶۶/ ۰ بود. در این زمان نسبت قیمت مسکن به درآمد خانوارها برابر با ۹۰/ ۱۴ بوده است. این به این معنا که اگر فردی تمام درآمد خود را پس‌انداز می‌کرد و هیچ هزینه‌ای نمی‌کرد، باید ۹۰/۱۴ سال صبر می‌کرد تا توان مالی لازم برای خرید خانه را داشته باشد.

در همین حال در نیمه اول سال ۲۰۱۴ میلادی شاخص هزینه وام‌های رهنی به متوسط درآمد خانوارها در پکن برابر با ۳۲/ ۲۹۰ بود، در دهلی نو برابر با ۴۹/ ۱۸۷، در بغداد برابر با ۶۲/ ۱۷۸، در اسلام‌آباد ۱۶/ ۱۵۰، دراستانبول ۷۷/ ۱۲۵ و در فلورانس ایتالیا برابر با ۴۱/ ۱۴۹ این شاخص در ابوظبی و شارجه برابر با ۳۹ و در دبی برابر با ۴۹ بوده است.

باید افزود که این شاخص در ریاض برابر با ۵۱/۱۸ و درلیدز انگلستان برابر با ۲۳ بوده است.

براساس گزارش مرکز مطالعات اقتصادی آمریکا، بهترین شهرها از نظر شاخص هزینه وام‌های رهنی به متوسط درآمد خانوارها، در آمریکا قرار دارند. چنانکه در نیمه اول سال ۲۰۱۴ میلادی این شاخص در شهر ممفیس برابر با ۳۶/ ۷ و در بیکرزفیلد برابر با ۶۸/ ۷ بوده است. بیشتر شهرهای مهم آمریکا از نظر این شاخص در سطح زیر ۱۰ قرار داشته‌اند و دلیل این مساله را می‌توان به سرانه بالای درآمدی و قیمت پایین ملک در مقایسه با وضعیت درآمدی این کشور و همچنین نرخ پایین بهره وام‌های مسکن مرتبط دانست.