بارداری هنگام شیردهی؛ چالشها، علائم و مراقبتها
به گزارش صدای ایران، بسیاری از مادران نمیدانند که حتی بدون بازگشت پریود، تخمکگذاری میتواند رخ دهد و احتمال بارداری وجود دارد. بازگشت نامنظم چرخه قاعدگی و تغییرات هورمونی پیشبینی باروری را دشوار میکنند. در این مقاله، چالشها، نشانهها و مراقبتهای لازم در دوران بارداری در شیردهی را توضیح میدهیم. با خواندن این مطلب میتوانید با آگاهی کامل شرایط را مدیریت کنید.
بارداری در دوران شیردهی: وضعیت و علت وقوع
بارداری در دوران شیردهی به این معناست که حتی در حالتی که شما به طور منظم به نوزادتان شیر میدهید، هنوز احتمال باردار شدن وجود دارد. وقتی مادر شیرده است، بدن هورمون پرولاکتین تولید میکند؛ این هورمون نقش اصلی در تولید شیر دارد و همزمان تخمکگذاری را کاهش میدهد؛ در این دوره، برخی مادران دچار قطع قاعدگی ناشی از شیردهی (Lactation Amenorrhea) میشوند.
در واقع وضعیتی که در آن به دلیل افزایش هورمون پرولاکتین، تخمکگذاری و بازگشت پریود به طور موقت به تاخیر میافتد. با این حال، پیش از اولین پریودِ پس از زایمان، ممکن است تخمکگذاری رخ دهد و باعث بارداری شود؛ حتی اگر پریود هنوز بازنگشته باشد. علاوه بر این، بازگشت چرخه قاعدگی ممکن است نامنظم باشد و تخمین زمان باروری را دشوار کند.
علائم و نشانههای بارداری در دوران شیردهی
شناخت علائم اولیه بارداری در شیردهی به شما کمک میکند تا سریعتر متوجه بارداری خود شوید و مراقبتهای لازم را انجام دهید:
- تغییر در چرخه قاعدگی: بازگشت نامنظم پریود یا عدم قاعدگی میتواند اولین علامت باشد، اما به معنی کامل نبودن تخمکگذاری نیست.
- تغییرات جسمانی: خستگی شدید، حالت تهوع یا حساسیت به بو ممکن است نشاندهنده بارداری باشد.
- تغییر در سینهها و شیر دادن: درد یا تورم بیشتر سینهها و تغییر در مقدار شیر میتواند از نشانههای بارداری در شیردهی باشد.
- علائم عمومی بارداری: سردرد، تغییرات خلقی و افزایش ادرار نیز ممکن است رخ دهد.
- به نقل از سایت gahvareh.net
- اولین نشانههای بارداری قبل از پریود بسیار شبیه علائم PMS است و در ابتدا میتواند برای شما کمی گیج کننده باشد. بنابراین نمیتوان آنها را علائم قطعی بارداری در شیردهی دانست.
- به همین دلیل توصیه میشود که با دیدن این نشانهها، سریعتر آزمایش بارداری انجام دهید و برای شیردهی و مراقبتهای پزشکی بهترین تصمیم را بگیرید.
چالشهای بارداری در دوران شیردهی
بارداری در دوران شیردهی به دلیل شرایط هورمونی و فیزیولوژیک مادر، یک وضعیت چالشبرانگیز است. مهمترین چالشها عبارتاند از:
- بازگشت نامنظم چرخه قاعدگی: پریود پس از زایمان ممکن است نامنظم باشد و پیشبینی زمان تخمکگذاری و باروری را دشوار کند.
- تخمکگذاری غیرقابل پیشبینی: حتی در صورت عدم بازگشت پریود، تخمکگذاری میتواند رخ دهد و خطر بارداری وجود دارد.
- محدودیت روشهای طبیعی پیشگیری: روش طبیعی پیشگیری تنها در صورت رعایت دقیق شرایط موثر است و همیشه قابل اعتماد نیست.
- کاهش تشخیص ابزارها: نوارهای تخمکگذاری و سایر روشهای معمول در تشخیص بارداری، در دوران شیردهی قابل اعتماد نیستند.
روشهای پیشگیری از بارداری در دوران شیردهی
- به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
- اگر قصد ندارید بلافاصله دوباره باردار شوید، دکتر فریمن توصیه میکند حتی پیش از زایمان درباره روشهای پیشگیری از بارداری با پزشک مشورت کنید.
- If having another baby right away isn’t your goal, Dr. Freeman suggests discussing contraception with your healthcare provider even before you give birth.
روشهای مختلفی با توجه به شرایط بدنی و شیردهی وجود دارند که شامل موارد زیر میشوند:
· روشهای هورمونی بدون استروژن: شامل قرصهای پروژستین، دستگاههای داخل رحمی هورمونی، ایمپلنتهای قابل کاشت و آمپولهای پیشگیری میشوند. این روشها معمولا بر تولید شیر تاثیر منفی ندارند.
- روشهای هورمونی ترکیبی با استروژن: معمولا پس از تثبیت تولید شیر و با مشورت پزشک قابل استفاده هستند.
- روشهای غیرهورمونی: آییودی، کاندوم و روشهای مانعی مانند دیافراگم یا کپ گردنی با اسپرمکش.
- روشهای دائمی: بستن لولهها برای مادرانی که نمیخواهند دوباره باردار شوند، یک روش ایمن برای جلوگیری از بارداری در شیردهی است.
مراقبتهای لازم بارداری در دوران شیردهی
رعایت نکات بهداشتی و مراقبتی در دوران بارداری در شیردهی اهمیت زیادی دارند. با فراهم کردن شرایط مناسب میتوانید از سلامت خود، نوزاد متولد شده و نوازد متولد نشده، به خوبی مراقبت کنید. در ادامه مهمترین نکات را بررسی میکنیم:
۱. تغذیه مناسب
در این دوران، بدن شما به طور همزمان نیازهای تغذیهای خود، جنین و نوزاد را تامین میکند. علاوه بر رعایت تنوع غذایی، مصرف ویتامینهای مخصوص دوران بارداری توصیه میشود. همچنین لازم است حداقل ۵۰۰ کالری به دریافت روزانه خود اضافه کنید، زیرا جنین برای رشد مناسب به حدود ۳۰۰ کالری اضافی نیاز دارد.
۲. استراحت کافی
از آنجا که بدن شما تحت فشار بیشتری قرار دارد، خستگی شدید نسبت به بارداری معمولی شایعتر است. استراحت کافی میتواند به مدیریت بهتر این وضعیت کمک کند تا توان جسمی شما حفظ شود.
۳. داشتن وضعیت بدنی مناسب برای شیردهی
انتخاب وضعیت بدنی مناسب هنگام شیردهی نیز اهمیت دارد. نشستن یا دراز کشیدن در حالت راحت میتواند به کاهش فشار جسمی کمک کند، اما در صورت شیردهی در حالت خوابیده باید مراقب باشید به خواب نروید.
۴. نوشیدن آب کافی
حفظ آب بدن بسیار ضروری است، زیرا شیردهی باعث کاهش مایعات میشود و کمآبی میتواند برای سلامت مادر و رشد جنین مضر باشد.
۵. محصولات مراقبت پوست
تغییرات هورمونی بارداری در کنار شیردهی ممکن است باعث حساسیت، خشکی یا ترک نوک سینهها شود. مراقبت مناسب و استفاده از محصولات محافظ میتواند از بروز عفونت جلوگیری کند.
۶. توقف شیردهی در صورت نیاز
اگر شیردهی باعث تشدید علائم بارداری یا ناراحتی قابل توجه شود، کاهش تدریجی یا قطع شیردهی میتواند گزینهای قابل بررسی باشد. در این شرایط، توجه به نیازهای عاطفی کودک و تقویت ارتباط از راههای دیگر نیز اهمیت زیادی دارد.
بارداری مطمئن و آگاهانه در دوران شیردهی
بارداری در دوران شیردهی یک وضعیت پیچیده است که با تغییرات هورمونی و نامنظمی چرخه قاعدگی همراه است. مادران باید بدانند که حتی بدون بازگشت پریود، امکان تخمکگذاری و بارداری وجود دارد. استفاده از روشهای هورمونی و غیرهورمونی مناسب، رعایت شرایط شیردهی و مشورت منظم با پزشک، کلید مدیریت ایمن باروری هستند. شناخت چالشها و علائم به مادران کمک میکند تا به مطمئنتری برای پیشگیری از بارداری و مراقبتهای لازم تصمیم بگیرند.