با هواپیمای فضایی مرموز چین آشنا شوید
هواپیمای فضایی قابل استفاده مجدد چین بار دیگر در حال گردش به دور زمین است.
به گزارش صدای ایران به نقل از اسپیس، هواپیمای فضایی «شنلونگ» (Shenlong) در روز ششم فوریه از مرکز پرتاب ماهواره جیوکوان در صحرای گبی پرتاب شد و چهارمین ماموریت مداری این وسیله نقلیه رباتیک را آغاز کرد، اما این وسیله در آنجا دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
درباره این موضوع هیچ اطمینانی وجود ندارد. دولت چین جزئیات کمی را درباره شنلونگ فاش کرده است که سه پرواز پیشین آن به مدار پایین زمین در سپتامبر ۲۰۲۰، مه ۲۰۲۳ و سپتامبر ۲۰۲۴ انجام شدند و به ترتیب دو روز، ۲۷۶ روز و ۲۶۶ روز به طول انجامیدند.
به نقل از اسپیس فور پیس، خبرگزاری دولتی شینهوا پرتاب جدید شنلونگ را به عنوان دور دیگری از برنامهریزی برای تأیید فناوری برنامه فضاپیمای قابل استفاده مجدد چین توصیف کرد. شینهوا بدون ارائه جزئیات بیشتر اعلام کرد که این آزمایش، پشتیبانی فنی را برای استفاده صلحآمیز از فضای بیرونی فراهم خواهد آورد.
موضع رسمی مبهم و آرامبخش است. شنلونگ به آزمایش فناوریهایی کمک میکند که راه را برای روشهای رفت و برگشت راحتتر و مقرونبهصرفهتر به منظور استفاده صلحآمیز از فضا در آینده هموار میکنند. این مورد استفاده مشابه موردی است که ارتش آمریکا برای هواپیمای فضایی خودران «X-۳۷B» خود ارائه میدهد و تصور میشود شنلونگ به طور کلی شبیه آن باشد. محرمانه بودن نیز یک ویژگی مشترک است. بیشتر محمولهها و فعالیتهای X-۳۷B طبقهبندیشده هستند.
تحلیلگران معتقدند نیروی فضایی آمریکا دو فضاپیمای X-۳۷B دارد که طول هر کدام از آنها ۸.۸ متر است و شبیه به نسخه مینیاتوری شاتلهای فضایی قدیمی ناسا هستند. X-۳۷B برای اولین بار در سال ۲۰۱۰ به مدار رسید و در حال حاضر هشتمین ماموریت خود را که اوت گذشته با موشک «فالکون ۹» (Falcon ۹) شرکت «اسپیسایکس» (SpaceX) پرتاب شد، انجام میدهد.
اگرچه مقامات نظامی همواره اصرار داشتهاند که X-۳۷B صرفاً یک بستر آزمایشی فناوری به شمار میرود، اما این وسیله نقلیه در برخی محافل سوءظن ایجاد کرده است. برای مثال، در اوایل روزهای پروازش ظاهراً چین آن را به عنوان یک سلاح فضایی میدید. در هر حال، کارشناسان میگویند که این ترسها اغراقآمیز هستند.
سازمان غیرانتفاعی «بنیاد جهان امن» (SWF) در صفحه اطلاعات X-۳۷B نوشت: تا به امروز X-۳۷B هرگز به هیچ شیء فضایی شناختهشده دیگری نزدیک نشده یا با آن ملاقات نکرده است و عموماً در مداری بسیار پایینتر از بیشتر ماهوارههای عملیاتی قرار دارد.
همان طور که در صفحه اطلاعات ذکر شده است، یک استثنا برای این قانون مدار پایین زمین وجود داشت. در هفتمین پرواز X-۳۷B، این وسیله نقلیه بیش از ۳۸۶۰۰ کیلومتر از زمین در مداری بسیار بیضوی فاصله گرفت. همچنین، X-۳۷B به دلیل محفظه بار کوچک خود که تقریباً به اندازه یک وانت است و قابلیت تولید برق محدود، سیستم تحویل ضعیفی برای ارائه تسلیحات فضا به زمین خواهد بود.
در صفحه اطلاعات بنیاد جهان امن آمده است: سلاحهای فوق جنبشی که از محفظه پرتاب میشوند باید به پیشرانههایی مجهز باشند که بتوانند احتراق قابل توجهی را در مدار انجام دهند و این با توجه به فضای موجود بعید به نظر میرسد. خود X-۳۷B مانند شاتل فضایی دوباره وارد جو میشود و با سرعت تقریبی ۳۲۱ کیلومتر در ساعت فرود میآید؛ به این معنی که در جو بسیار کندتر از یک وسیله نقلیه هستهای با قابلیت بازگشت به جو در یک قوس بالستیک یا یک سلاح فوق جنبشی حرکت میکند. بنابراین، برای ایجاد هرگونه خسارت قابل توجه باید مواد منفجره متعارف را حمل کند. X-۳۷B پس از ورود مجدد، یک بمب گلاید کند و نه چندان مانورپذیر خواهد بود که طعمه آسانی برای هر سیستم دفاع هوایی در مسیر خود به سمت هدف به شمار میرود.
بخش زیادی از همین استدلال در مورد شنلونگ نیز صدق میکند. برای مثال، تصور میشود که این هواپیمای فضایی تقریباً به اندازه X-۳۷B باشد و به همین دلیل نباید نگران باران بمبهای آن روی زمین باشیم. با وجود این، شنلونگ برخلاف X-۳۷B با اشیای دیگر در فضا ملاقات کرده است. همچنین، این هواپیمای فضایی در هر یک از سه ماموریت پیشین خود، یک یا چند شیء را در مدار رها کرده است.
بنیاد جهان امن در صفحه اطلاعات شنلونگ نوشت: ماهوارهای که در طول اولین ماموریت مستقر شد، قابلیتهای پخش و انتقال را نشان داد و تصور میشود ماهوارهای که در طول ماموریت دوم شنلونگ مستقر شد، قابلیتهای پیشران مستقل را به نمایش گذاشته است. شنلونگ مانورهای نزدیک و عملیاتهای جذب/اتصال متعددی را با ماهوارههای مستقر انجام داده است.
در واقع، چنین عملیات ملاقات و نزدیکی که ما از X-۳۷B ندیدهایم ممکن است اولویت برنامه شنلونگ باشد. همان طور که به نظر میرسد برای مقامات فضایی چین به طور کلی این اولویت وجود دارد. «ویکتوریا سامسون» (Victoria Samson) مدیر ارشد امنیت و ثبات فضایی بنیاد جهان امن گفت: من فکر میکنم این [فعالیت]در کنار سایر کارهایی که انجام میدهند -مانند انجام دادن عملیات ملاقات و نزدیکی در مدار پایین زمین و مدار زمینایستا- دنبال میشود. این مجموعهای از مهارتهاست که آشکارا مورد علاقه آنها قرار دارد.
این علاقه چندان تعجبآور نیست. تسلط بر فناوری مورد نیاز عملیات ملاقات و نزدیکی به اپراتورها امکان میدهد تا ماهوارههای خود را سوختگیری و نوسازی کنند، آنها را ارتقا دهند و از مدار خارج کنند و شاید از آنها برای بازرسی یا دستکاری فضاپیماهای دشمن بهره ببرند. سامسون گفت: تقریباً به نقطهای رسیدهایم که اگر میخواهید برتری فضایی داشته باشید، باید بتوانید عملیات ملاقات و نزدیکی را انجام دهید.
بنابراین، کار مداری شنلونگ برخی از کارشناسان را که به پتانسیل ضد ماهوارهای آن اشاره میکنند، نگران کرده است. با توجه به محرمانه بودن -استدلالی که میتوان درباره X-۳۷B نیز مطرح کرد- دشوار است که بدانیم چنین نگرانیهایی چقدر موجه هستند.
سامسون گفت: اگر اطلاعات ارائهشده درباره هر برنامه واقعاً بیاساس باشند، میتوانند به کاهش برخی از این ترسها کمک زیادی کنند. من فکر میکنم کمی شفافیت بیشتر به پر کردن برخی از جاهای خالی کمک میکند، زیرا در غیر این صورت، مردم تمایل دارند بدترین سناریوی ممکن را تصور کنند.