هشدار درباره مصرف بالای سرم و آنتیبیوتیک در کشور/ماهانه ۲۳ میلیون واحد سرم مصرف میشود
به گزارش صدای ایران، مهدی پیرصالحی، معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو، با هشدار نسبت به الگوی فعلی تجویز فرآوردههای تزریقی در کشور اعلام کرد: بر اساس پایشهای اخیر، ماهانه حدود ۲۳ میلیون واحد سرم در کشور مصرف میشود؛ رقمی که با استانداردهای جهانی فاصله قابلتوجهی دارد و ضرورت بازنگری در شیوههای تجویز را دوچندان میکند.
وی افزود: همزمان با مصرف بالای سرم، بیش از یکسوم نسخههای سرپایی نیز حاوی آنتیبیوتیک است. تداوم این روند، علاوه بر تحمیل هزینههای غیرضروری به نظام سلامت، خطر افزایش مقاومت میکروبی و کاهش اثربخشی درمانها در آینده را به همراه دارد.
تفاوتهای منطقهای در الگوی تجویز
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به ناهمگونی تجویز در استانهای مختلف گفت: دادههای پایش نسخ نشان میدهد در برخی استانها میزان تجویز سرم و آنتیبیوتیک بهمراتب بالاتر از میانگین کشوری است. این اختلافها ضرورت طراحی مداخلات آموزشی و نظارتی متناسب با شرایط هر منطقه را تأیید میکند.
او درباره عوامل شکلگیری تجویزهای غیربهینه تصریح کرد: انتظارات بیماران برای دریافت داروهای تزریقی، باور به اثرگذاری سریعتر سرم و همچنین نیاز به بهروزرسانی دانش بالینی در برخی موارد، از جمله دلایل تداوم این الگو است.
تدوین بسته سیاستی برای اصلاح الگوی مصرف
پیرصالحی از تدوین بستهای جامع برای مدیریت مصرف فرآوردههای تزریقی خبر داد و گفت: پایش هوشمند نسخ، ابلاغ راهنماهای بالینی بهروز و تقویت تجویز مبتنی بر شواهد، محورهای اصلی این برنامه اصلاحی هستند.
وی افزود: بازتعریف تعرفه خدمات بالینی و هدایت پوشش بیمهای به سمت داروهای ضروری و ژنریک، از دیگر ابزارهای سیاستی برای کاهش تجویزهای غیرضروری و آزادسازی منابع جهت تأمین داروهای حیاتی است.
نقش بیمهها و سامانههای نظارتی
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به تقویت نظارتها اظهار کرد: سامانههای یکپارچه پایش زنجیره تأمین و بازرسیهای میدانی، امکان رصد لحظهای توزیع و مصرف دارو را فراهم کردهاند. همچنین سازمانهای بیمهگر از طریق کنترل نسخ و مشروط کردن پرداختها به رعایت پروتکلهای درمانی، در مدیریت بهینه منابع مشارکت دارند.
وی با قدردانی از همکاری سازمان نظام پزشکی افزود: همافزایی نهادهای علمی، سیاستگذار و اجرایی، شرط تحقق پوشش پایدار دارویی در چارچوب استانداردهای بینالمللی و حفظ تعادل مالی صندوقهای بیمهای است.
فرهنگسازی؛ حلقه مفقوده اصلاح مصرف دارو
پیرصالحی با تأکید بر نقش رسانهها در اصلاح رفتارهای سلامتمحور گفت: تولید محتوای مستند، سادهسازی پیامهای تخصصی و انتشار شفاف آمار میتواند آگاهی عمومی درباره مصرف منطقی دارو را افزایش دهد.
او ادامه داد: معرفی راهنماهای کاربردی برای بیماران و اطلاعرسانی درباره اقدامات اصلاحی نظام سلامت، از ظرفیتهایی است که میتواند به مشارکت فعال مردم در صیانت از منابع درمانی منجر شود.
توصیه به شهروندان
معاون وزیر بهداشت با خطاب قرار دادن مردم تصریح کرد: مصرف هرگونه دارو، از جمله سرمهای تزریقی، باید صرفاً بر اساس تشخیص پزشک باشد. درخواست داروی غیرضروری، مصرف خودسرانه و تکمیل نکردن دوره درمان، نهتنها سلامت فردی را تهدید میکند، بلکه پایداری نظام سلامت را نیز با چالش مواجه میسازد.
وی در پایان تأکید کرد: مدیریت مصرف سرم و آنتیبیوتیکها نیازمند عزم ملی، آموزش مستمر کادر درمان و اطلاعرسانی مؤثر به جامعه است. با همراهی مردم، حمایت بیمهها و همکاری صنعت داروسازی، میتوان به الگویی دست یافت که ضمن تقویت عدالت درمانی، منابع محدود سلامت را برای نسلهای آینده حفظ کند.