اجتماعی
روزانه ۱۶میلیاردتومان دود میشود
۶۵میلیاردنخ مصرف سیگار، عدد نگرانکنندهای است که سبب شد دولت اسفند سال گذشته اخذ عوارض ۴۰درصدی را برای این کالا تصویب کند، اما این اقدام بهزعم مسوولان پیشگیرانه، درواقع بازدارنده نبود و برآوردها نشان میدهد در هفتماه نخست امسال ۲۵درصد بیشتر از هفتماهه سال قبل سیگار به کشور وارد شده است. طبق آمارهای رسمی کشور طی هفتماهه سالجاری هفتهزارو۵۲۹تن سیگار به ارزش ۵۸میلیونو۶۲۱هزاردلار وارد کشور شده است؛ در حالی که این واردات در مدت مشابه سال گذشته ششهزارو۲۶تن به ارزش ۵۰میلیونو۲۷۱هزاردلار بوده است.
سهم ۴۰درصدی قاچاق از بازار سیگار
بنابراین واردات سیگار ۲۵درصد از نظر وزنی و ۱۷درصد بهلحاظ ارزش در همین مدتی که واردکنندگان ناگزیر به پرداخت ۴۰درصد عوارض هم بودهاند؛ افزایش یافته است. اینها البته درباره نیمی از سیگار مصرفی در کشور است که از مبادی رسمی وارد کشور میشود. در آن سوی ماجرا ورود سیگارهای قاچاقی قرار دارد که سهمش از بازار به ۴۰درصد هم رسیده و با عرضه محصولاتی با قیمتهایی کمتر؛ جای خود را بهخوبی در این بازار باز کرده است. مبدا این سیگارهای جعلی و بیکیفیت کشورهای عربی بهویژه عراق و امارات است. با وجود علم مشتریان به کیفیت پایین این محصولات ولی بازار سیگارهای قاچاق بهدلیل داشتن مزیت قیمت همچنان داغ است.
۳۰میلیاردنخ تحت نظارت دولت نیست
درحالحاضر در حالت بسیار خوشبینانه تنها نیمی از بازار دومیلیاردتومانیسیگار یا ۳۵میلیاردنخ سیگار، تحت نظارت دولت قرار دارد و مابقی بهصورت قاچاق وارد شده و در اختیار مصرفکنندگان قرار میگیرد.
بررسی روند واردات سیگار به کشور نشان میدهد از سال۸۵ تا سال۸۹، ورود سیگار به کشور روندی نزولی پیدا کرد. این کاهش واردات هم نه در سطح یکی، دودرصد بلکه ۸۸درصد نسبت به سال۸۵ اتفاق افتاد. با وجود این کاهش واردات، کارشناسان معتقد بودند: نیاز بازار کم نشده و همچنان رو به افزایش بوده است؛ بنابراین تنها اتفاق حادث شده، افزایش واردات سیگار قاچاق به کشور میتوانست باشد.
صعود واردات از سال۸۹ آغاز شد
روند نزولی واردات اما تا سال۸۹ ادامه داشت و دوباره از سال۹۰ افزایش ورود سیگار به کشور تا امسال روندی ادامهدار شد. بهطوریکه در سال۹۲ مجموع واردات سیگار حاوی توتون و سیگاربرگ به کشور به عدد ۱۱هزارو۱۲۶تن به ارزش ۹۸میلیونو۴۳۹هزاردلار رسیده است. اگرچه این واردات هنوز به میزان واردات در سال۸۵ با رقم ۳۵هزارتن به ارزش ۴۴۷میلیوندلار نرسیده است اما نسبت به واردات سال۸۹، ۱۸۳درصد بهلحاظ وزنی و ۷۱درصد بهلحاظ ارزش افزایش یافته است.
۶هزارمیلیاردتومان در سال صرف خرید سیگار میشود
اکنون مصرف سالانه سیگار در کشور به ۶۵میلیاردنخ میرسد که از این میان ۲۵میلیاردنخ سیگار تولید داخل و تولید مشترک است. حدود ۲۰تا۲۵میلیاردنخ سیگار از طریق واردات تامین میشود و متاسفانه حدود ۱۵تا۲۵میلیاردنخ از طریق قاچاق بهدست مصرفکنندگان میرسد. در حال حاضر بهطور متوسط ارزانترین پاکت سیگار هزار و گرانترین آن با قیمت حدود ۱۲هزارتومان عرضه میشود.
اگر بهطور میانگین قیمت یک پاکت سیگار را دوهزارتومان در نظر بگیریم، با احتساب مصرف ۶۰میلیاردنخ یا سهمیلیاردپاکت سیگار در سال مشخص میشود مردم سالانه ششهزارمیلیاردتومان صرف خرید سیگار میکنند. در واقع میتوان گفت ایرانیها در روز حدود ۱۶میلیاردتومان را دود میکنند. اگر تنها مبنای محاسبه خود را سیگارهای وارداتی هم قرار دهیم؛ مشاهده خواهیم کرد که تنها در سال۹۲، با واردات ۹۸میلیوندلار سیگار، روزانه ۲۶۹هزاردلار یا ۸۳۳میلیونتومان دود شده است.
واردات صفر میشود
این همه در حالی است که سرپرست مرکز برنامهریزی و نظارت بر دخانیات کشور برنامه این مرکز را به صفر رساندن واردات سیگار تا پایان سال۱۳۹۴ اعلام کرده است. در واقع طبق تبصرهسه ماده۱۰۲ برنامه پنجم توسعه، دولت موظف بوده واردات سیگار را تا پایان برنامه به صفر رسانده و نیاز بازار را از طریق تولیدات داخلی تامین کند. در همین راستا علیاصغر رمزی میگوید: از واحدهای سیگارسازی داخلی خواستهایم تا برنامههای خود را برای افزایش تولید ارایه دهند و همچنین از ظرفیتهای خالی موجود در این صنعت به میزان کامل استفاده شود. با وجود این در حالی ماههای پایانی برنامهپنجم را سپری میکنیم که اهداف پیشبینی شده در این خصوص محقق نشده است. به این ترتیب در بازار پر مصرف دخانی کشور، به گفته مسوولان دولتی حال که مصرف سیگار را بهعنوان یکواقعیت در جامعه باید بپذیریم، پس بهتر است برای تولید نیاز کشورمان در داخل تلاش کنیم. سرپرست مرکز برنامهریزی و نظارت بر دخانیات کشور با اشاره به وجود ۹تولیدکننده و ۱۵واردکننده رسمی سیگار در کشور توضیح میدهد: از این تعداد شرکت چهار شرکت هم تولیدکننده و هم واردکننده سیگار هستند. او با بیان اینکه مصرف سیگار در ایران یکواقعیت بوده که نمیتوان آن را انکار کرد، اظهار میکند: در چنین شرایطی بهترین سیاست تامین نیاز بازار از طریق تولیدات داخلی است که موجب ایجاد سرمایهگذاری و اشتغال نیز میشود.
منبع : روزنامه شرق
