گزارش فایننشال‌تایمز از جوک‌ملی‌ایرانیان؛ پراید خطرناک تر است یا داعش؟!

فایننشال تایمز نوشت: گزارش طنز تلویزیونی امسال این نکته را بر جسته ساخت که ایرانیان از یکی از پر شمارترین خودروها در این کشور خسته شده اند. در بخشی از یک برنامه خبری- تحت عنوان یک گزینش غم انگیز- صف طولانی شماری از اتومبیل های پراید در مرز برای صادرات به عراق نشان داده شد.

گزارشگر با اشاره به داعش، گروه تروریستی که بخش هایی ازخاک سوریه و عراق را به تصرف خود درآورده است، به شوخی پرسید « پرسش کنونی برای مردم عراق این است که آیا پراید از داعش خطرناک تر است»

ایرانیان برای خرید خودرو گزینه چندانی ندارند. پراید کیا که توسط سایپا در ایران ساخته می شود، یکی از این خودروهاست.۴۰ درصد خودروها در جاده های ایران پراید هستند- و این موضوع بیش از پیش به یک جوک ملی تبدیل شده است.

مسئولان بهداشت و پلیس ایران به کرات نسبت به خطرات مشهود رانندگی با پراید هشدار داده اند. سردار اسکندر مومنی، سال گذشته، معاون نیروی انتظامی ایران، تا آنجا پیش رفت که خواستار توقف تولید این خودرو شد.

اما جوک ها و هشدار ها شاید به زودی به دست فراموشی سپرده شوند. چرا که مردم بسیار امیدوارند، توافق هسته ای دوران سازی که تهران در این ماه درباره آن با امریکا و قدرت های جهانی مذاکره می کند، می تواند به لغو تحریم های بین المللی بیانجامد و این مساله می تواند به بخش صنعت خودرو سازی در ایران، یکی از بزرگترین کارفرما ها و صنعت غیر نفتی در کشور، جان دوباره ای ببخشد، بخشی که سیاستمداران و اقتصاد دانان به جد نگران سرنوشت آن هستند.

داود میرخانی رشتی، مشاور ارشد انجمن تولید کنندگان ایرانی گفت: « ما انتظار معجزه نداریم، اما لغو تحریم ها به این معنا است که شرکت های ایرانی می توانند با شرکت های خودرو سازی بزرکتر شریک شوند نه آنهایی که از ما کوچکترند.»

در این میان، سایپا با جوک های پراید این گونه مقابله کرده است که آنها را « مشکوک» و زیانیار برای «تولید راهبردی داخلی» نامیده است. مسئولان سایپا ضمنا یادآور شده اند که این جوک ها چند روز پس از انعقاد قرارداد ۱۰۰ میلیون دلاری با عراق مطرح شدند.

سایپا در بیانیه مکتوبی خطاب به فاینشال تایمز نوشت، از مارس ۲۰۱۲ تا کنون ۶۷/۴ میلیون اتومبیل پراید تولید شده و از این میان، تعداد ۱۱۴۷۹۹پراید طعمه تصادف جاده ای شده اند.

تحریم ها برصنعت اتومبیل سازی ایران، بزرگترین صنعت در نوع خود در خاورمیانه، تاثیر مخربی بر جای گذاشته است. شرکت ها تلاش کرده اند تا امکانات مالی و قطعات دریافت کنند و این در حالی است که تعداد مشتریانی که بتوانند این خودرو را بخرند نیز کاهش یافته است.

حتی پراید مانند سابق گزینه ارزان قیمتی نیست. قیمت آن در این روز ها ۱۹۰ میلیون ریال( ۶۸۴۲ دلار) است، در حالی که قیمت آن سه سال پیش ۷۵ میلیون ریال( ۲۷۰۰ دلار) بود. با این حال، این اتومبیل هنوز مدل مقرون به صرفه در بازار است.

خدیجه، خانم خانه دار ۳۵ ساله می گوید«من چاره ای جز خرید پراید ندارم، درحالی که فرزندانم فکر می کنند که اگر پراید سوار شویم، مردم به چشم حقارت به ما نگاه خواهند کرد. پراید نماد طبقه اجتماعی پایین شده است.»

البته، تعداد پراید های جدید نسبت به سابق به مراتب کمتر شده است. بنابر ارقام رسمی، تولید خودروهای تولید داخل توسط ایران خودرو و سایپا در طول دو سال گذشته، تا مارس ۲۰۱۴، با ۵۰ درصد کاهش به ۶/۱ میلیون رسیده است. گروه های صنعتی می گویند، در این بین، ۱۰۰۰۰۰ کارگر در سال های اخیر مشاغل خود را در بخش های تولید قطعات اتومبیل از دست داده اند.

نرخ های بهره بالا همچنین به شرکت های اتومبیل سازی لطمه زده اند، البته، بعضی از آنها توانسته اند بدهی های خود را کاهش دهند. احمد نعمت بخش، رییس انجمن خودرو ساران، گفت: « خودرو سازان ازطریق فروش دارایی های غیر ضروری قدری نقدینگی تهیه کرده اند.

تحریم ها همچنین موجب تاخیر سرمایه گذاری ها در این بخش شده اند. ساسان قربانی، مدیر عامل انجمن قطعه سازان، گفت، با توجه به تداوم تحریم ها، شرکت های غربی به فعالیت روی طرح های جدید در این بخش علاقه نشان نداده اند.

با توجه به اینکه صنعت داخلی تحت فشار فراوان قرار دارد، اتومبیل های چینی بیش از بیش پر طرفدار شده اند. نعمت بخش گفت« تحریم ها ایران را مجبور ساخته اند به خودرو سازان چینی روی بیاورند. اگر تحریم ها لغو شوند، هردو جناح غربی و ایرانی علاقمند به همکاری با یکدیگرند و این بدین معنا است که ایران دیگر روی چین متمرکز نخواهد شد.»

انتخاب حسن روحانی، میانه رو، در سال ۲۰۱۳ برای این صنعت امید به ارمغان آورده است. وقتی محمد رضا نعمت زاده، مدیر قدیمی و کهنه کار – که معروف است بخش پترو شیمی را متحول ساخت- وزیر صنعت شد، مدیران اجرایی( از روی خوشحالی) دست زدند.

نشست های مرتب با سیاستمداران همچنین به مدیران اجرایی این نوید را می د هد که دغدغه های آنها جدی گرفته می شود.