مردم ترکیه به پای صندوقهای رای رفتند

مردم ترکیه امروز (یکشنبه) به پای صندوق های رای رفتند تا ۵۵۰ نماینده خود را برای بیست و پنجمین دوره مجلس ملی این کشور انتخاب کنند.

به گزارش ایرنا، رای گیری راس ساعت ۸ ( ۹.۳۰ به وقت تهران) در سراسر ترکیه آغاز شد و تا ساعت ۱۷ (۱۸.۳۰ به وقت تهران) ادامه خواهد داشت.

در انتخابات ترکیه از ۳۱ حزب واجد شرایط ، ۲۰ حزب سیاسی به رقابت می پردازند. به عبارتی فقط ۲۰ حزب توانسته در موقع مقرر فهرست نامزدهای خود را به شورای عالی انتخابات این کشور به عنوان تنها مرجع قانونی در این خصوص ارسال کرده و حق شرکت در انتخابات به دست آورد. حزب ‘اتحاد بزرگ’ نیز در زیر چتر حزب اسلامگرای سعادت و با عنوان «اتفاق ملی» وارد کارزار انتخاباتی ترکیه شده است.

اما در واقع رقابت بین چهار حزب حاضر در مجلس فعلی ترکیه یعنی حزب حاکم عدالت و توسعه ( آک )، حزب حرکت ملی ( م ح پ )، حزب جمهوریخواه خلق ( ج ح پ ) و حزب دمکراتیک خلق ها ( ح د پ ) خواهد بود و سایر احزاب شانس زیادی برای راه یابی به پارلمان جدید این کشور را ندارند. علاوه بر احزاب سیاسی ۱۶۵ نامزد نیز به طور منفرد در انتخابات حضور دارند که از بین آنها فقط ۹ نماینده انتخاب خواهد شد.

براساس اعلام شورای عالی انتخابات ترکیه شمار واجدین شرایط رای دادن در انتخابات روز یکشنبه ۵۳ میلیون و ۷۴۱ هزار و ۸۳۸ نفر در داخل و دو میلیون و ۸۶۶ هزار و ۹۷۹ نفر نیز در خارج از ترکیه و در مجموع ۵۶ میلیون و ۸۱۷ هزار نفر می باشد. در آخرین انتخابات عمومی ترکیه که در سال ۲۰۱۱ میلادی برگزار شد، در داخل و خارج ترکیه شمار واجدین شرایط رای دادن، ۵۲ میلیون و ۸۰۶ هزار و ۳۲۲ نفر بود که نشان می دهد، شمار واجدین شرایط رای دادن در انتخابات روز یکشنبه از انتخابات پیشین سه میلیون و ۸۰۲ هزار و ۴۹۵ نفر بیشتر می باشد.

صندوق های شیشه ای رای پیشتر توسط شورای عالی انتخابات ترکیه به مسوولان صندوقها تحویل شده و شمار آنها بیش از ۱۵۰ هزار صندوق است و در مدارسی که به عنوان حوزه های رای گیری مشخص شده، تعبیه شده است.

امروز مقررات خاصی به مناسبت برگزاری انتخابات در ترکیه اجرا می شود و به استثنای مامورین امنیتی، هیچکس اجازه حمل سلاح ندارد و فروش مشروبات الکلی نیز ممنوع شده است.

گفته می شود ۱۵۰ هزار نیروی پلیس امنیت انتخابات را تامین می کنند.

وزارت انرژی ترکیه نیز اعلام کرده که همه نیروهای خود را برای تامین برق مستمر به سراسر ترکیه و حوزه های رای گیری بکار گرفته و از چندین بالگرد نیز در این خصوص استفاده خواهد کرد.

در انتخابات محلی ۳۰ مارس گذشته بروز قطعی برق در برخی از مناطق ترکیه در حین رای گیری و شمارش آرا، بسیار بحث انگیز شده بود.

در انتخابات عمومی ترکیه بحث سلامت انتخابات بیش از انتخابات گذشته مطرح شده و هر حزب از ماهها پیش نیروهای خود را برای حراست از آرای طرفداران خود تعلیم و تربیت کرده است تا در سر صندوق و حین شمارش آرا دقت عمل لازم برای سلامت انتخابات را داشته باشند.

در انتخابات محلی ۲۰۱۴ با شعار «مواظب رای خود باش» با یک ابتکار مدنی نهاد خودجوش و مستقلی از طریق سازماندهی در رسانه های اجتماعی شکل گرفت که در اندک مدتی ۳۰ هزار داوطلب به این حرکت پیوست؛ این داوطلبان در سراسر ترکیه با حضور در حوزه های رای گیری به انتقال داده های مربوط به شمارش آرا به سامانه انتخاباتی در شبکه اینترنت نظارت کردند.

شعار این ابتکار مدنی در انتخابات امروز ترکیه «رای و ورای آن» است و در ۴۵ شهر بزرگ در ۱۲ هزار حوزه رای گیری بیش از ۶۰ هزار ناظر بر صندوقهای رای گذاشته اند.

البته کارشناسان و ناظران آگاه معتقدند که نظام انتخاباتی ترکیه و شیوه های امنیتی با استفاده از سامانه های پیشرفته در انتقال آرای شمارش شده به شورای عالی انتخابات، احتمال انحراف و دست کاری و یا خطا در انتخابات در حوزه های رای گیری کمتر از دو درصد است، ولی خود این نسبت نیز در انتخابات عمومی امروز می تواند بسیار تعیین کننده باشد.

در حساس ترین انتخابات تاریخ جمهوری ترکیه، سئوالهای مهم و بسیار تعیین کننده ای در خصوص چگونگی ادامه راه با اقتدار طولانی حزب حاکم عدالت و توسعه، سرنوشت طرح آشتی با کردهای ناراضی و پایان یافتن درگیریهای مسلحانه پ.ک.ک با دولت آنکارا، آینده نظام پارلمانی و یا امکان گذار به نظام ریاستی و اقتصادی که پس از سیری صعودی، چندسالی است درجا زده و بازنگری جدی در الگوی رشد و توسعه، پاسخ های خود را خواهند یافت.

براساس مقررات شورای عالی انتخابات ترکیه، تا زمانیکه مجوز اعلام داده ها صادر نشده، آمارهای مربوط به شمارش آرا در صندوقها به افکار عمومی اعلام نخواهد شد. این شورا اعلام کرده بعداز ساعت ۲۱ اجازه انتشار آرا را خواهد داد. اما گفته می شود که شورای عالی انتخابات ترکیه با لحاظ پیشرفت سریع در شمارش آرا، از ساعت ۱۹ به بعد نیز می تواند به اعلام مرحله ای شمارش آرا اجازه دهد.

در چنین شرایطی انتظار می رود فقط با گذشت سه یا چهار ساعت از پایان اعلام رای گیری، کم و بیش پیروز و بازنده های این انتخابات روشن شود.

در انتخابات امروز ترکیه مهمترین نتیجه ای که با کنجکاوی در محافل مختلف دنبال می شود، ورود ح.د.پ به مجلس و یا برخورد این حزب به سد ۱۰ درصدی مجلس ترکیه است.

براساس قانون اساسی فعلی ترکیه، شرط ورود احزاب سیاسی به مجلس این کشور، کسب حداقل ۱۰ درصد کل آرای معتبر مردم می باشد. 

مساله دوم که مرتبط با عبور و یا بیرون از مجلس ماندن حزب ح.د.پ می باشد، کسب حداقل آرای لازم از سوی حزب آک برای ادامه اقتدار طولانی خود می باشد.

اگر حزب حاکم بتواند حداقل ۲۷۶ کرسی بدست آورد، امکان تشکیل دولت جدید را خواهد داشت. در صورتیکه این حزب بتواند بیش از ۳۳۰ کرسی را از آن خود کند، به حداقل کرسی لازم برای تغییر قانون اساسی که مهمترین وعده انتخاباتی این حزب می باشد، نیز دست خواهد یافت.

براساس قانون اساسی فعلی ترکیه شرط تغییر قانون اساسی بدون مراجعه به رای مردم به ۳۷۶ رای مثبت از ۵۵۰ نماینده مجلس بستگی دارد. در صورتیکه که آرای مثبت نمایندگان بین ۳۳۰ تا ۳۷۶ رای باشد، برای تصویب اصلاح و یا تدوین قانون اساسی جدید، باید همه پرسی برگزار شود.