چگونه میتوان عطش خرمشهر را خواباند؟
حالا اما خوزستان و به طور خاص، خرمشهر و آبادان درگیر مسئله تامین آب آشامیدنی است و بیم آن میرود که رویکردهای امنیتی موجب شود تا روند اعتراضها و درخواستهای مردمی پیرامون آن رنگ و بوی دیگری پیدا کند. حال آنکه حق خوزستان این نیست.
دی ماه سال گذشته بود که مدیر کل مدیریت بحران استان خوزستان گفته بود: «اگر لطف خدا شامل حالمان نشود در این استان با بحران آب و برق روبهرو خواهیم شد.» حاجیزاده با تاکید بر اینکه تامین آب شرب، اولویت خوزستان در زمینه تامین آب است، عنوان کرده بود: «در دهه اخیر سابقه نداشته است که مانند آنچه که امسال (۱۳۹۶) مشاهده کردیم، وضعیت آب شرب دچار مشکل شود و یا وضعیت آورد سدها به این صورت شود. اما متاسفانه به هشدارهایی که داده شد، توجهی نکردند و امروز خوزستان دارای چنین وضعیتی شده و دارای مشکل است. واقعیت این است که اگر خداوند در یکی یا دو ماه آینده لطف خود را شامل حال ما نکند، قطعا در خوزستان بحران بزرگی هم در حوزه آب و هم در حوزه برق خواهیم داشت. اولویت با تامین آب شرب است و اگر آب شرب با خطر مواجه شود، قطعا تامین آب کشاورزی و صنعت قطع خواهد شد. متاسفانه امسال خشکسالی در خوزستان از همه سالهای گذشته، وضعیت بدتری داشت. این موضوع باید جدی گرفته شود و بحثی شوخیبردار نیست، بلکه این بحثها امنیتی است».
با این اوصاف مشاهده میشود که مردم آبادان و خرمشهر تیرماه را در شرایطی میگذرانند که آب آشامیدنی شور شد و دستگاههای تصفیه آب خانگی که مدتهاست تنها تامینکننده آب شیرین برای مصرف آنها بوده نیز از کار افتادهاند. در این میان اندک ساکنان این دو شهر که وضع مالی خوبی داشتند اقدام به خرید آب معدنی به صورت انبوه کردند. هرچند همین افراد هم برای شستوشو و استحمام با مشکل مواجه بودند زیرا آبی که در لولههای خانهها جریان داشت باعث میشد موها و بدن بعد از شستوشو خشک شود و چشمها بسوزد.
در این میان شایعاتی مطرح شد که در دولت اصلاحات قراردادی برای انتقال آب شیرین به کویت بسته شده است؛ مصوبهای که نه تنها به تصویب مجلس نرسید بلکه تا به امروز اجرایی نشده است. در هر صورت مردم خرمشهر به دلیل نبود آب قابل شرب دست به اعتراض زدند. استاندار خوزستان گفته است: «شبهای گذشته عدهای ناشناس و با برنامهریزی قبلی خرمشهر را به آشوب کشیدند، وضعیت خرمشهر اکنون عادی است و افراد ناشناس متواری شدهاند، تیراندازیها ازسوی افراد ناشناس رخ داده و نیروی انتظامی تنها در مقابل آنها از خود دفاع کرد.کسی هم کشته نشده است». ادعایی که وزیر کشور نیز آن را تائید میکند: «کسی در خرمشهر کشته نشده یک مورد تیراندازی داشتیم که یک نفر زخمی شد به این موضوع نرسیدهایم که گروه خاصی مردم را تهییج کرده باشند» همین مسئله باعث شده تا این بار موضوع آب و نسبت آن با امنیت ملی کشور مجددا محل بحث و گفتوگو باشد. معمولا اعتراضات در ایران بلافاصله به امنیت ملی گره زده و سرکوب به جای مدیریت چاره کار میشود. باید دید ریشه مسائل کجا قرار دارد و چگونه یک بحران زیست محیطی جنبه امنیتی به خود میگیرد؟
مشاور اسبق سازمان محیط زیست کشور میافزاید: «سوال ما از مسئولان در شرایط فعلی این است که آیا فصل زمستان نمیتوانستید بحران آب را پیشبینی کنید و مسئله را حل کنید؟ لوله غدیر که آب را از کارون به خرمشهر میآورد هشت سال است که نشتی دارد و این آب آلوده شده دولت تدبیر و امید باید در این باره زودتر ازا ینها تدبیری میاندیشید. اکنون هم آب کم است هم دمای هوا بالا است طبیعی است که مردم عصبانی شوند و نتیجتا مسئله آب منجربه درگیری شود. ما در یک مملکت جهان سومی و بسته هستیم و هر اعتراضی جنبه امنیتی مییابد چنانچه این اتفاق در سوئیس میافتاد مقامات عذرخواهی میکردند یا دست به استعفا میزدند اما در کشور ما تجمع بیش از دو سه نفر را امنیتی میکنند. وزیر نیرو گفته است که از طریق لوله آبرسانی غدیر دو مسئله را حل کنند اما پروژهای که به سرعت انجام شود ممکن است ناقص باشد. چگونه میشود تا ۵ روز دیگر این اتفاق رخ دهد؟ این از سوی مردم تعبیر به بیتدبیری میشود و به قول سعدی: سرچشمه شاید گرفتن به بیل، چو پر شد نتوان گرفتن به پیل
وی در واکنش به مواضع وزیر کشور تاکید میکند: «البته ما حرف وزیر کشور را میپذیریم اما گزارشاتی را شاهدیم که یک نفر کشته شدند. نباید وزرا به توجیه شرایط بپردازند و اگر مردم احساس کنند که مسئولان دروغ میگویند دیگر به آن اعتماد نخواهند کرد و همین مسئله به امنیتیتر شدن فضا کمک میکند. مردم تشنهاند این واضح و بدیهیاست که از حق طبیعی و زیستمحیطی خود دفاع کنند، آب نیاز اولیه انسانها است و به هیچوجه نباید روی آن برچسب اعتراضات مخل امنیت زد».
همانطور که گفته شد برای حل این بحران اقداماتی از سوی برخی نهادها اعمال شده است. احداث سد مارد جهت جلوگیری از ورود آب دریا به رودخانه و کاهش شوری آب، اجرای خط دوم طرح آبرسانی غدیر تا پانزدهم تیرماه با ایسی آب دو هزار و هفتصد، توزیع آب به وفور توسط تانکر در شهر آبادان و خرمشهر و توزیع گسترده آب معدنی بخشی از اقداماتی است که استاندار خوزستان از آنها نام میبرد. به نظر میرسد مشکل آب در کوتاه مدت و موقتا مرتفع شود اما تضمینی هم وجود ندارد. چراکه بحران بیآبی سالها است از سوی فعالان محیط زیست هشدار داده میشود. در این شرایط کارشناسان معتقدند که باید از هرگونه نگاه امنیتی و برخورد سلبی با ماجرا اجتناب کرد تا مسئولان دست در دست هم با حفظ آرامش خرمشهر و آبادان را بار دیگر آباد کنند.»
پ/
منبع : روزنامه ابتکار